Tăng huyết áp: 7 thói quen giúp kiểm soát huyết áp tại nhà
Huyết áp từ 140/90 mmHg trở lên cần được theo dõi. Cách đo đúng, chế độ ăn giảm muối và lịch tái khám bác sĩ khuyến nghị.
Tác giả
TS.BS Vương Đức Thịnh
Tham vấn y khoa
BS.CKII Trần Minh Khôi
Cập nhật
· 7 phút đọc

Tăng huyết áp là gì?
Huyết áp là áp lực của dòng máu tác động lên thành động mạch. Chỉ số gồm hai con số: huyết áp tâm thu (khi tim co bóp) và huyết áp tâm trương (khi tim nghỉ giữa hai nhịp). Tăng huyết áp được chẩn đoán khi huyết áp tâm thu từ 140 mmHg và/hoặc tâm trương từ 90 mmHg trở lên, đo nhiều lần ở các thời điểm khác nhau.
Bệnh thường tiến triển âm thầm, được gọi là “kẻ giết người thầm lặng” vì có thể gây đột quỵ, nhồi máu cơ tim, suy thận mà không có triệu chứng báo trước.
Phân độ huyết áp ở người trưởng thành
| Phân loại | Tâm thu (mmHg) | Tâm trương (mmHg) |
|---|---|---|
| Tối ưu | < 120 | < 80 |
| Bình thường | 120 – 129 | 80 – 84 |
| Bình thường cao | 130 – 139 | 85 – 89 |
| Tăng huyết áp độ 1 | 140 – 159 | 90 – 99 |
| Tăng huyết áp độ 2 | 160 – 179 | 100 – 109 |
| Tăng huyết áp độ 3 | ≥ 180 | ≥ 110 |
Đo huyết áp tại nhà đúng cách
Chuẩn bị
- Không uống cà phê, hút thuốc, vận động mạnh trong 30 phút trước khi đo.
- Ngồi nghỉ yên tĩnh 5 phút, lưng tựa ghế, hai chân chạm sàn, không bắt chéo.
- Dùng máy đo bắp tay đã được kiểm định, cỡ băng quấn phù hợp với vòng cánh tay.
Cách đo
Đặt băng quấn ngang mức tim, đo 2 lần cách nhau 1–2 phút và lấy trung bình. Đo vào buổi sáng (trước khi uống thuốc) và buổi tối trong 7 ngày liên tục trước mỗi lần tái khám, ghi lại vào sổ hoặc ứng dụng để bác sĩ đánh giá.
7 thói quen giúp kiểm soát huyết áp
- Giảm muối dưới 5 g/ngày (khoảng 1 thìa cà phê), hạn chế nước mắm, đồ chế biến sẵn, mì gói.
- Ăn nhiều rau xanh, trái cây giàu kali như chuối, cam, rau lá xanh đậm.
- Vận động 150 phút mỗi tuần: đi bộ nhanh, đạp xe, bơi — 30 phút/ngày, 5 ngày/tuần.
- Giữ cân nặng hợp lý: giảm 1 kg có thể giúp hạ khoảng 1 mmHg huyết áp.
- Hạn chế rượu bia, bỏ thuốc lá hoàn toàn.
- Ngủ đủ 7–8 giờ, kiểm soát căng thẳng bằng thở sâu, thiền, thư giãn.
- Uống thuốc đúng giờ, đủ liều; không tự ý ngưng thuốc khi thấy huyết áp đã ổn định.
“Nhiều người bệnh tự ngưng thuốc khi huyết áp về bình thường — đây là sai lầm phổ biến nhất dẫn đến biến chứng. Huyết áp ổn định là nhờ thuốc đang có tác dụng.” — TS.BS Vương Đức Thịnh
Khi nào cần đi khám ngay?
Hãy đến cơ sở y tế gần nhất hoặc gọi 115 nếu huyết áp từ 180/110 mmHg kèm đau ngực, khó thở, đau đầu dữ dội, yếu liệt tay chân, méo miệng, nói khó hoặc nhìn mờ đột ngột. Với huyết áp bình thường cao hoặc tăng huyết áp độ 1 chưa có triệu chứng, bạn nên đặt lịch khám Tim mạch để được đánh giá nguy cơ và tư vấn điều trị.
Bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán và điều trị của bác sĩ. Tài liệu tham khảo: Khuyến cáo chẩn đoán và điều trị tăng huyết áp của Hội Tim mạch học Việt Nam; hướng dẫn của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).


